|







|
Maria Konopnicka urodziła się 23 maja 1842 r. w Suwałkach. Jej rodzicami byli
Józef Wasiłowski - urzędnik sądowy i Scholastyka Turska. Matka wcześnie
osierociła ją i pięcioro rodzeństwa. Ojciec wychowywał dzieci w duchu
religijności i polskości; czytywał im Biblię, religijne przypowieści oraz polską
poezję: Karpińskiego, Brodzińskiego i romantyków. Uczyła się zatem w domu, tylko
jeden rok spędziła wraz z siostrą Wandą w szkole Panien Sakramentek w Warszawie.
Zaprzyjaźniła się wówczas z koleżanką z tej samej klasy- Elizą Pawłowską, w
przyszłości świetną powieściopisarką znaną jako Eliza Orzeszkowa.
Panna Maria Wasiłowska poszła w świat mając zaledwie 20
lat. Wyszła wtedy za mąż za Jarosława Konopnickiego i zamieszkała w Bronowie
niedaleko Łęczycy, w rodzinnym majątku Konopnickich. Kilkanaście lat przeżytych
na wsi rozwinęły w niej przywiązanie do ziemi, wrażliwość na wszystko, co dzieje
się w przyrodzie – pozwoliły także poznać warunki pracy chłopa i żywot
wiejskiego sieroty. Poetka stała się rzeczniczką sprawy chłopa polskiego, piewcą
jego niedoli.
Maria Konopnicka poświęciła się pracy literackiej,
która była dla niej nie tylko powołaniem artystycznym, ale służbą narodową i
społeczną. Okres warszawski jej życia był niezwykle bujny, udzielała lekcji
literatury i historii polskiej, tłumaczyła z języków obcych utwory literatury
pięknej, pisała artykuły, wygłaszała odczyty, a przede wszystkim jako poetka
zdobywała coraz większe uznanie i trafiała do serc czytelników.
W latach 1882-1886 była redaktorką przeznaczonego dla kobiet
tygodnika „Świt”. Były to ciężkie czasy niewoli, nie wolno było swobodnie
działać i pisać. Konopnicka uważała, że nie można biernie czekać na poprawę
warunków politycznych, ale trzeba zwalczać zło społeczne, budować lepsze życie i
być gotowym do walki o wolność. Gorąco wierzyła w to, że nastąpi przemiana
społeczna, która zniesie niesprawiedliwy podział na „pokrzywdzonych i na
krzywdzicieli”.
Działalność Konopnickiej w Warszawie zwróciła uwagę
policji. Często miewała zatargi z cenzurą, wiersze o treści patriotycznej
posyłała do Krakowa, gdzie ukazywały się w druku pod pseudonimem Jan Sawa lub
Jan Waręż. Chciała przez poezje uczyć, wskazywać ideały i za wszelką cenę bronić
polskości. Gdy w 1901 roku skatowano dzieci polskie we Wrześni, Konopnicka w
wierszu wyraziła swój protest. W roku 1908 napisała „Rotę”, którą do dziś cały
naród polski śpiewa w podniosłych chwilach.
Maria Konopnicka była pierwszą autorką, która twórczość
dla dzieci podniosła na wyżyny prawdziwego artyzmu. Nikt wcześniej nie
podchodził do poezji dziecięcej w ten sposób. Kolejne pokolenia małych Polaków
uśmiechają się, słysząc historię Stefka Burczymuchy, parasola lub wielkiego
prania.
W roku 1902 odbył się jubileusz 25-lecia twórczości
literackiej Marii Konopnickiej; przedstawiciele wszystkich warstw społecznych
złożyli hołd świetnej pisarce. Jako dar narodowy ofiarowano Konopnickiej dom z
ogrodem w Żarnowcu na Podkarpaciu.
Niemal do ostatnich dni prowadziła aktywny tryb życia,
udzielała się społecznie. Choroba serca coraz częściej dawała jednak o sobie
znać. Poetka zmarła 8 października 1910 roku. Pochowana została na Cmentarzu
Łyczakowskim we Lwowie. Do dziś przy jej grobie spotkać można wycieczki uczniów,
którzy przyjeżdżają złożyć hołd swej patronce.
|